علائم و درمان آرتروز زانو (تخریب مفصل زانو) ناشی ازسن و ورزش سنگین

artorozzano1

آرتروز زانو یک بیماری ناتوان کننده است که هر روزه هزاران نفر به آن مبتلا می‌شوند. آرتروز زانو هر نوع آسیبی است که به غضروف انتهای استخوان‌ها (نرمه استخوانی که در انتهای استخوان مرغ دیده می‌شود را غضروف می‌نامند) صدمه می‌زند. زمانی که غضروف زانو آسیب ببیند، هیچ روشی برای بازگرداندن آن به حالت اولیه وجود ندارد. بنابراین، آسیب به غضروف زانو به خودی خود بهبود نمی‌یابد و به درمان‌های پیشرفته همچون تزریق مسدود کننده عصبی نیاز دارد.

آرتروز زانو یکی از عوامل اصلی درد در قسمت مفصل زانو است که به دلیل تخریب و فرسایش مزمن غضروف مفصلی بوجود می‌آید. احتمال بروز این بیماری با افزایش سن بالا می‌رود. غضروف زانو در اثر آرتروز به مرور زمان خاصیت کشسانی خود را از دست می‌دهد و سفت می‌شود و در نهایت ترک بر می‌دارد که در نتیجه آن فرد درد شدید در زانو احساس می‌کند. متخصصین ما در کلینیک ما انواع روش‌های جراحی بسته مانند تزریق داروهای مسدود کننده‌های درد مانند تزریق اپیدورال، PRP و اوزون درمانی را برای درمان درد آرتروز زانو را به بیماران ارائه می‌دهند. جهت رزرو نوبت و مشاوره با متخصصین ما می‌توانید با ما تماس حاصل فرمایید.

انواع آرتروز زانو


بیماری‌های رماتیسمی که در زیر آمده‌اند بر مفصل زانو و بافت‌های متصل به آن تاثیر می‌گذارند. این بیماری‌ها عبارتند از:

  •  اُستئوآرتریت (ورم مفاصل): رایج‌ترین نوع آرتروز، اُستئوآرتریت است که به نام آرتروز ساییدگی و پارگی  شناخته می‌شود. استئوآرتریت معمولا در زانو ایجاد می‌شود زیرا مفاصل زانو (مانند باسن‌ها و ستون فقرات) مفاصلی هستند که وزن بدن را تحمل می‌کنند. این رماتیسم مزمن به غضروف مفصلی مفصل زانو، پوشش براق و نرم انتهای استخوان‌ها که باعث لغزش راحت مفصل در جای خود می‌شود، صدمه می‌زند. همچنین استئوآرتریت فضای حرکت مفصل را کوچک می‌کند. استئوآرتریت معمولا در افراد مسن به وجود می‌آید اما ممکن است در اثر آسیب یا استفاده بیش از اندازه از زانو، در افراد جوان نیز ایجاد شود.
  • آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی): این بیماری التهابی به پوشش داخلی مفصل زانو (سینوویوم) حمله کرده و یکی از بیماری‌هایی است که به آرتروزهای التهابی معروف هستند. آرتریت روماتوئید یک بیماری خود ایمنی سیستمیک است که ممکن است به هر مفصلی حمله کند. علائم بیماری آرتریت روماتوئید که یک بیماری مزمن است شامل دوره‌ای تشدید و سپس بهبود بیماری است و ممکن است در هر سنی ایجاد شود. آرتریت روماتوئید زانو می‌تواند قبل از تشدید علائم بیماری باعث تخریب و نقص دائم مفصل زانو ‌شود. علت ایجاد آرتریت روماتوئید شناخته شده نیست.
  • آرتریت پس از ضربه: علی رغم درمان مناسب و بهبود کامل از آسیب، ممکن است چندین سال پس از شکستگی، پارگی رباط یا منیسک (پارگی بافت اتصال دهند‌ی زانو)، آرتروز پس از آسیب به وجود آید.
  • فیبرومیالژی: این بیماری مزمن، التهابی که در دیگر انواع بیماری‌های روماتوئید و بیماری‌های مفصلی به راحتی تشخیص داده می‌شوند، ایجاد نکرده و فقط باعث درد، سفتی و حساسیت عضلات، تاندون‌ها و مفاصل می‌شود.

علائم آرتروز زانو


علائم آرتروز زانو عبارتند از:

  •  درد زانو
  • سفتی و وجود  درد خفیف
  • تورم در هنگام فعالیت یا بدون انجام فعالیت
  • خشکی زانو
  • درد مداوم در مفصل زانو

استئوآرتریت زانو رایج‌ترین نوع آرتروز زانو است. استئوآرتریت زانو اغلب در اثر ضربه‌ای که سال‌ها قبل وارد شده به وجود می‌آید. استئوآرتریت یک بیماری مخرب است که به آرامی پیشرفت کرده و به تدریج غضروف مفصل زانو را از بین می‌برد. این آسیب معمولا در افراد سنین بالا و متوسط دیده‌ می‌شود اما گاهی جوان‌ها، مخصوصا افرادی که بخشی از منیسک آنها در اثر پارگی‌های قبلی برداشته شده باشد، نیز به این بیماری مبتلا می‌شوند. تصور اشتباهی که وجود دارد این است که استئوآرتریت زانو فقط در مراحل نهایی که فرد نیاز به تعویض مفصل زانو دارد دیده می‌شود. این نوع آرتروز زانو را آرتروز ناشی از ضربه می‌نامند. آرتروز پس از ضربه، پس از وارد شدن آسیب به زانو به وجود می‌آید. این نوع آرتروز شبیه به استئوآرتریت زانو است و ممکن است سال‌ها پس از شکستگی، پارگی رباط یا آسیب به منیسک به وجود آید. بسیاری از این آسیب‌ها در قسمت‌های موضعی زانو ایجاد شده و انجام درمان و احتمال موفقیت درمان در آنها بیشتر از آرتروز قسمت‌های وسیع‌تر زانو است.

آیا ورزش برای افراد مبتلا به آرتروز زانو خطرناک است؟


از آنجا که در هنگام انجام ورزش‌های سخت مفاصلی همچون مفاصل باسن و زانو بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرند، بسیاری از افراد احساس می‌کنند که ورزش برای آنها مضر است زیرا فشار به مفصل زانو و باسن افزایش می‌یابد. برای مثال، مفصل باسن شامل انتهای توپی شکل استخوان ران است که مناسب حفره‌ی باسن می‌باشد. زمانی که فرد به استئوآرتریت مبتلا است، مفاصل باسن و زانو پوشش غضروفی خود را از دست خواهند داد. این بدان معنی است که استخوان‌های باسن دیگر نمی‌توانند به آرامی روی یکدیگر حرکت کنند، بلکه روی یکدیگر سائیده شده و باعث ایجاد آسیب دائمی در باسن خواهند شد.

روش‌های موجود برای درمان آرتروز زانو


استفاده از گرما و سرما

artorozzano2

گرما و سرما درمانی می‌تواند درد آرتروز را تا حد زیادی کاهش دهد. دوش آب گرم برای مدت طولانی (مخصوصا در هنگام صبح) به کاهش سفتی مفاصل کمک می‌کند. برای نرم نگه داشتن مفاصل می‌توانید از یک تشک برقی یا پد مرطوب گرم در شب استفاده کنید.

آیا کاهش وزن به بهبود آرتروز زانو کمک می‌کند؟

بله. وزن اضافی بدن بر روی زانو فشاری چند برابر وارد می‌کند. بنابراین، چهار و نیم کیلو افزایش وزن باعث وارد آمدن فشاری برابر با سیزده و نیم کیلو به کاسه زانو شده و بلند شدن، بالا رفتن از پله و به حالت چمباتمه نشستن را برای فرد دشوار می‌سازد. کاهش وزن باعث کاهش فشار وارده به غضروف شده و فشار وارده به زانو را کاهش می‌دهد. همچنین کاهش وزن باعث می‌شود انجام جراحی خطر کمتری برای فرد داشته باشد. به طور کلی، کاهش وزن و حفظ وزن سالم به کاهش درد ناشی از آرتروز زانو کمک می‌کند.

برای درمان آرتروز زانو تا چه حد می‌توان به دارو تکیه کرد؟

بستگی دارد. داروهای ضد التهابی، همچون آسپرین، ایبوپروفن و دیگر داروهای ضد التهابی اعتیاد آور نیستند. تا زمانی که پزشک اولیه فرد از داروهای مصرفی اطلاع داشته و بر عملکرد کلیه فرد نظارت کند، فرد می‌تواند مقداری از این داروها که برای بدن خطری ندارند را حتی به طور منظم و به مدت طولانی مصرف کند. داروهای دیگری مانند گلوکزامین کندروتین نیز به کاهش درد زانو کمک می‌کنند. این داروها برای تمام افراد موثر نیستند، اما امتحان آنها ضرری ندارد زیرا می‌توانند به برخی افراد تا حد چشمگیری کمک کنند. داروهای نارکوتیک خطرناکترین دارو هستند و ممکن است در فرد وابستگی ایجاد کنند. همچنین، استفاده طولانی مدت از نارکوتیک‌ها قبل از انجام جراحی باعث می‌شود کنترل درد پس از جراحی سخت‌تر گردد. اگر زانو درد تا جایی پیشرفت کرد که فرد مجبور به استفاده از نارکوتیک شد، زمان آن رسیده که فرد به فکر جراحی باشد.

درمان فیزیکی و کار درمانی

اگر فرد در انجام فعالیت‌های روزانه مشکل دارد، درمان جسمی و کار درمانی برای او مفید خواهد بود. متخصص طب فیزیکی به فرد روش‌های تقویت عضلات و افزایش انعطاف مفاصل را آموزش می‌دهد. متخصصین کار درمانی روش‌های انجام فعالیت‌های روزانه و منظم، مانند کار منزل، با درد کمتر را به فرد آموزش می‌دهند.

آیا مصرف استروئید یا کورتیزون برای فرد خوب است؟

artorozzano3

تزریق داروهای کورتیکواستروئید (که به نام کورتیزون نیز معروف هستند)  باعث کاهش التهاب عضلات می‌شود. اگر داروهای کورتیکواستروئید برای فرد موثر باشند، بلافاصله درد را برای مدت شش ماه برطرف می‌کنند. این کار باعث می‌شود بیماران مبتلا به استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئید زمان کافی برای شرکت در جلسات طب فیزیکی و تقویت مفاصل داشته باشند.

چه زمانی تزریق داروهای کورتیکواستروئید برای درمان مناسب نیست؟

تزریق داروهای کورتیکواستروئید برای تمام افراد موثر نخواهند بود یا ممکن است در برخی افراد فقط مدت کوتاهی درد را کاهش دهد. علاوه بر این، هر فرد سالانه می‌تواند تنها تعداد محدودی تزریق کورتیکواستروئید در یک مفصل داشته باشد زیرا اگر کورتیزون مرتب استفاده شود، به بافت‌های نرم آسیب رسانده و عوارض آن بیشتر از فوایدش خواهد بود.

پی آر پی

پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) از پلاکت‌های سیستم ایمنی فرد بیمار تهیه می‌شود به این ترتیب که ابتدا نمونه‌ای از خون بیمار تهیه شده و پلاکت‌های آن استخراج می‌شوند و سپس این پلاکت‌ها غنی شده و برای تزریق آماده می‌گردند. به نظر می‌رسد که این کار با تولید کلاژن و تغییر گیرنده‌های درد، باعث کاهش درد و بهبودی می‌گردد.

مزیت‌های پی آر پی برای درمان آرتروز زانو

از آنجا که پلاسمای غنی از پلاکت از خون فرد بیمار تهیه شده است، تزریق آن بی خطر بوده و عوارض جانبی بسیار کمی دارد، بنابراین امتحان آن برای اکثر بیماران بی خطر خواهد بود و آسیبی به بیمار نمی‌رساند.

معایب تزریق PRP

فرمول تهیه‌ی پلاسمای غنی از پلاکت بسیار متفاوت است، بنابراین متخصصین نمی‌توانند در مورد تاثیر دارو، یا حتی اینکه آیا این دارو برای تمام افراد مفید خواهد بود یا نه نظر دهند. همچنین، استفاده از پی آر پی برای درمان استئوآرتریت اخیرا شروع شده، بنابراین این روش هنوز جزء دستورالعمل‌های استاندارد درمان نیست و زیر پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد.

تزریق هیالورونیک اسید

artorozzano4

اصلاح کننده‌ی ویسکوزیته، که به نام تزریق هیالورونیک اسید شناخته می‌شود، مایعی طبیعی است که به روان سازی مفاصل و کاهش اصطکاک کمک می‌کند. این تزریق می‌تواند به مدت چندین هفته یا چندین ماه درد را کاهش داده و تحرک را بهبود بخشد.

آیا اصلاح کننده‌ی ویسکوزیته عوارضی دارد؟

عوارض جانبی اصلاح کننده‌ی ویسکوزیته بسیار کم است و این روش نسبتا بی خطر است. این روش برای بیمارانی که با روش‌های دیگر دردشان کاهش نیافته یا افرادی که می‌خواهند انجام جراحی را به تعویق بیندازند مناسب است. اصلاح کننده‌ی ویسکوزیته برای مفاصل دیگر نیز مفید است اما فقط به طور رسمی و اداری اعلام شده است که استئوآرتریت زانو را درمان می‌کند، بنابراین، زیر پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد. همچنین، اگر این روش چندین مرتبه مورد استفاده قرار گیرد، با تخریب تدریجی مفصل، اثر تزریق هیالورونیک اسید نیز به تدریج کاهش می‌یابد.

ترکیبی از تزریق‌ها

اگر یک یا چند مفصل به استئوآرتریت مبتلا باشند، پزشک برای کسب نتیجه بهتر تزریق ترکیبی از چند نوع داروی مختلف را پیشنهاد می‌کند.  تغییر نوع تزریق‌های دریافتی مانع کاهش تاثیر یا ایجاد عوارض ناشی از تزریق بیش از حد یک نوع دارو می‌شود. همچنین اگر یک نوع دارو موثر نبود، داروهای دیگری نیز برای تاثیر بر فرد وجود دارند. اما در این روش، تعیین اینکه کدام دارو بیشترین اثر را داشته کار دشواری است و در نهایت مفصل تا جایی تخریب خواهد شد که هیچ نوع تزریقی به بیمار کمک نخواهد کرد. صرف نظر از اینکه آیا فرد حق انتخاب از میان تمام این موارد را دارد یا خیر، تزریق‌ها فقط باید بخشی از طرح درمان کلی فرد بوده و همراه با آن داروهای دیگر، ورزش، طب فیزیکی و احتمالا جراحی نیز انجام شوند.

آیا جراحی آرتروسکوپی به درمان آرتروز زانو کمک می‌کند؟

artorozzano5

برای برخی از بیماران، بله. آرتروسکوپی زانو باعث کاهش درد برای چندین سال می‌شود. جراحی آرتروسکوپی معمولا برای افرادی مناسب است که در اثر پارگی زردپی در سنین پایین به آرتروز زانو مبتلا شده‌اند. آرتروسکوپی یک جراحی سرپایی است که در آن دو یا سه حفره برای ورود دوربین و ابزار جراحی مورد نیاز برای برداشت باقی‌مانده مفاصل متورم، قسمت‌های سست، پارگی‌ها و ضایعات مربوطه در زانوی بیمار ایجاد می‌شود. گاهی پس از انجام آرتروسکوپی، انجام تزریق و طب فیزیکی نیز نیاز است. مهم‌ترین مزیت آرتروسکوپی این است که جراح می‌تواند داخل مفصل را مشاهده کند. در دیگر روش‌ها معمولا جراح نمی‌تواند داخل مفصل را ببیند. بنابراین مشاهده‌‌ی داخل مفصل برای برنامه ریزی درمان و درک پیش بینی‌ها نیز مفید است. اما اگر آسیب وارده به غضروف شدید باشد، جراحی آرتروسکوپی نمی‌تواند کمک کند و زانو باید تعویض گردد.

آیا روش غیر ایمپلنت دیگری برای درمان آرتروز زانو وجود دارد؟

در بیماران جوان، که آرتروز مفصل زانو از نوع غیر التهابی بوده و هنوز گسترش نیافته و پا از نقص چشمگیری برخوردار است، می‌توان از استئوتومی برای تصحیح پا استفاده کرد. در استئوتومی، استخوان شکسته شده و دوباره در امتداد محور طولی پا قرار می‌گیرد، مانند کاری که در تراز کردن چرخ‌های ماشین برای برداشت سائیدگی داخل یا خارج لاستیک‌ها انجام می‌شود. تنها تعداد اندکی از بیماران متقاضی انجام فرآیند محافظت کننده از غضروف هستند و اگر شما مایل به انجام این کار هستید، پزشک می‌تواند شما را راهنمایی کند.

چه موقع باید به فکر تعویض زانو بود؟

زمان مناسب برای تعویض مفصل زانو زمانی است که قرص‌های ضد درد، ورزش، کاهش وزن، بریس، سرما درمانی، گرما درمانی، تزریق و دیگر درمان‌ها نتوانند درد ناشی از آرتروز زانو را تسکین دهند. تعویض مفصل زانو به طور چشمگیری باعث کاهش درد و افزایش تحرک فرد می‌شود. در برخی افراد کمی سفتی و خشکی برای چند هفته یا چند ماه باقی می‌ماند اما در نهایت تمام بیماران از تعویض زانو راضی خواهند بود. اگر درد، تورم، ساییدگی، بد شکلی پا و کاهش توان حرکت شدید بوده و درمان‌های غیر جراحی نیز نتوانستند بیماری را بهبود بخشند، زمان تعویض زانو رسیده است.

چرا به جای امتحان درمان‌های غیر جراحی، زانو را تعویض نکنیم؟

artorozzano6

جراحی باید آخرین روش درمان باشد. هیچ عمل جراحی زانویی نمی‌تواند پیچیدگی‌ها و عملکردهای خاص زانو را برگرداند. همچنین، انجام جراحی خطراتی نیز دارد. تجربه نشان داده است که بیمارانی که صبور بوده و قبل از جراحی تمام درمان‌های دیگر را امتحان می‌کنند، معمولا نتایج بهتری می‌گیرند. بیمارانی که بلافاصله و بدون کسب اطلاعات دقیق و کافی اقدام به جراحی می‌کنند، معمولا از نتیجه‌ی حاصل راضی نخواهند بود. به همین دلیل است که تمام جراحان مسئولیت پذیر نیز ابتدا روش‌های غیر جراحی را برای درمان استفاده می‌کنند. هرگز برای انجام جراحی عجله نکنید و هرگز دیگر روش‌های کاهش درد را نادیده نگیرید.

حرکات ورزشی

کشش پا

artorozzano7

روی زمین نشسته و پاها را در مقابل خود و به سمت بالا قرار دهید. کف پاها باید روی زمین باشند. به آرامی زانو را خم کنید تا جایی که احساس کنید زانو به راحتی کشیده شده است. 5 ثانیه زانو را در این حالت نگه دارید. پا را تا جایی که می‌توانید صاف کرده و 5 ثانیه نگه دارید. این حرکت را ده مرتبه برای هر پا انجام دهید.

پای ضربدری

artorozzano8

برای انجام این ورزش آرتروز زانو، روی لبه‌ی یک میز یا تخت بنشینید. مچ پاهایتان را روی یکدیگر قرار دهید. پای بالایی را به سمت عقب و پای پایین را به سمت جلو هل دهید تا عضله‌ی باسن منقبض شود. ده ثانیه پاها را در این حالت نگه دارید و سپس پا را رها کنید. جای پاها را عوض کرده و همین حرکت را تکرار کنید. برای هر پا، 4 ست این حرکت را انجام دهید.

بشین پاشو

artorozzano9

روی یک صندلی بنشینید. بدون استفاده از دست، بایستید و دوباره بنشینید. هر حرکت باید آرام و کنترل شده باشد. این حرکت را به مدت یک دقیقه انجام دهید. با پیشرفت تدریجی در این حرکت، سعی کنید تعداد دفعات نشستن و برخاستن در یک دقیقه را افزایش داده و حرکت را از روی یک صندلی کوتاه‌تر یا دو پله‌ی آخر راه پله‌ها انجام دهید.

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است