درمان قفل شدگی زانو (عدم توانایی صاف کردن زانو) بعلت آسیب مفصلی

قفل-زانو

قفل شدگی زانو اشاره به گیر افتادگی پا در یک وضعیت دارد طوریکه خم و راست کردن آن غیر ممکن می‌شود. این وضعیت ممکن است تنها چند ثانیه و شاید هم حالت مزمن پیدا کند. همه چیز بستگی به علت آسیب دیدگی دارد. اکثر قفل شدگی‌های زانو در دو گروه طبقه بندی می‌شوند. قفل شدن واقعی زانو در اثر یک قطعه متحرک رخ می‌دهد جایی که استخوان شکسته یا غضروفی پاره داخل مفصل زانو گیر می‌افتد و مانع از حرکت آن می‌شود. معمولا این نوع قفل شدگی در حین صاف کردن کامل زانو اتفاق می‌افتد. مورد دوم قفل شدگی کاذب نام دارد و در اثر درد شدید بروز می‌کند و موقتا مانع از حرکت زانو به هر سمتی می‌گردد. قفل شدن واقعی زانو به ندرت اتفاق می‌افتد.

در مورد قفل شدگی واقعی زانو باید بگوییم خارج کردن قطعه غضروف یا استخوان شکسته همواره نیاز به عمل جراحی دارد، در غیر اینصورت ممکن است عارضه ادامه پیدا کند و وضعیت بدتر شود. در اکثر موارد جراح ارتوپد اقدام به آرتروسکوپی مفصل می‌کند، یک جراحی حیاتی که بواسطه آن قطعه جدا شده یا شکسته از زانو خارج می‌گردد و هر گونه آسیب مشابه تحت درمان قرار می‌گیرد. این نوع جراحی ساده است و بهبودی در مدت زمان کمی حاصل می‌گردد. در مورد قفل شدن کاذب زانو باید بگوییم علت اصلی احساس درد است و نیاز به درمان دارد. پزشک یا فیزیوتراپ با یک معاینه قادر است علت قفل شدن زانو را تشخیص دهد. احتمالا نخستین مرحله درمان با تجویز داروی مسکن، داروهای ضد التهاب و یخ درمانی آغاز می‌گردد تا احساس درد و التهاب تسکین یابد. درمان بلند مدت نیز مستلزم انجام حرکات ورزشی جهت افزایش قوا و استحکام زانو است

دکتر محمد پیریایی، با سالها تجربه و تخصص در زمینه مشکلات مفاصل و درد، آماده ارائه خدمات به روز درمانی برای شما می‌باشد. لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره   تماس حاصل فرمایید.

قفل شدن زانو


قفل-شدن-زانو

مفصل زانو طوری طراحی شده است که بتواند خم و راست شود و کمی چرخش داشته باشد. اگر چیزی داخل مفصل گیر بیفتد، جابجایی آن غیر ممکن شده و پا قفل می‌شود. در این مواقع حسی شبیه به قفل شدن کامل زانو به فرد دست می‌دهد و دیگر قادر به تکان دادن آن نخواهد بود. اغلب اوقات فرد بعد از چند دقیقه می‌تواند زانو را به آرامی به حرکت درآورد، یا گاهی اوقات بیماران تنها می‌توانند تکان جزئی به زانوی خود بدهند یا بعضی مواقع جابجا کردن مجدد پای آسیب دیده نیازمند خارج کردن قطعه جداشده یا شکسته توسط یک متخصص می‌باشد.

دلایل قفل شدن زانو


بعضی مواقع قطعه‌ای مانع از جابجایی مفصل زانو می‌شود و معمولا به دلایل زیر رخ می‌دهد:

پارگی منیسک

پارگی منیسک به عنوان شایع ترین علت قفل شدن زانو شناخته شده است. منیسک یک تکه غضروف ضخیمی است و به موازات مفصل زانو قرار دارد و عملکرد آن به مانند بالشتکی است که امکان جابجایی یکنواخت را برای زانو فراهم می‌سازد. اگر منیسک پاره شود، ممکن است قطعه جدا شده در مفصل گیر بیفتد و حرکت و جابجایی آن را متوقف سازد.

شایع ترین نوع پارگی منیسک که باعث قفل شدن زانو می‌گردد را "پارگی دسته سطلی" می‌نامند. در این وضعیت قسمتی از غضروف پاره می‌شود، اما به مانند یک پره متحرک سر جای خود باقی می‌ماند و مشکل ساز می‌شود. اگر قطعه جدا شده از غضروف آنقدر بزرگ باشد و در یک وضعیت ناصحیح گیر بیفتد، ممکن است عمل باز و بسته شدن مفصل زانو را متوقف سازد و قفل شدن زانو را موجب گردد. پارگی منیسک ممکن است در اثر یک آسیب دیدگی ناشی از یک پیچ و تاب خوردن آنی یا پارگی و ساییدگی تدریجی مفصل زانو بروز کند.

جسم آزاد

جسم-آزاد

 

عامل دیگری که ممکن است مانع از حرکت مفصل و قفل شدگی زانو شود زمانی است که قطعه کوچکی از استخوان مفصل زانو شکسته می‌شود و به صورت معلق در اطراف آن باقی می‌ماند. همانند پارگی منیسک پا، اگر این قطعه استخوان به مکان نادرستی جابجا شود، ممکن است در آنجا گیر افتاده و موجب قفل شدن مفصل در وضعیت خاصی گردد.  این قطعه استخوان ممکن است در اثر یک آسیب یا در نتیجه یک بیماری مانند آرتروز مفاصل یا استئوکندریت دیسکان شکسته شود.

قفل شدگی واقعی زانو ممکن است با درد همراه باشد یا نباشد، و این شرایط به علت عارضه بستگی دارد. معمولا در این نوع قفل شدگی زانو بیمار قادر به صاف کردن زانوی خود نیست، و آسیب دیدگی مانع از صاف شدن کامل پا می‌شود.

قفل شدگی کاذب


در برخی مواد احساس درد آنقدر شدید است که ممکن است بیمار نتواند زانوی خود را به درستی حرکت دهد. این وضعیت هنگامی رخ می‌دهد که مکانیسم‌های محافظتی بدن وارد عمل می‌شوند و مانع از حرکت اضافی زانو می‌شوند، زیرا بدن تلاش می‌کند از آسیب بعدی جلوگیری کند. این شرایط معمولا با ایجاد اسپاسم عضلانی و ثابت ماندن پا در سر جای خود صورت می‌پذیرد. این نوع عارضه قفل شدگی کاذب زانو اطلاق می‌گردد.

فرق قفل شدگی کاذب با واقعی در این است که چیزی داخل مفصل زانو گیر نمی‌افتد، ابتدا اینطور به نظر می‌آید اما معمولا این قفل شدگی به سرعت باز می‌شود. اغلب حسی شبیه به "گرفتگی پا" به بیمار دست می‌دهد و مانع از جابجایی زانو می‌گردد اما این وضعیت به سرعت برطرف می‌شود. قفل شدگی کاذب ممکن است مانع از خم و صاف کردن و دراز کردن زانو شود، در حالی که قفل شدگی واقعی معمولا از صاف کردن کامل زانو ممانعت به عمل می‌آورد.

دلایل قفل شدگی کاذب

شایع ترین دلایل قفل شدگی کاذب زانو عبارتند از:

  • ورم:  جمع شدن مایع اضافی در کپسول مفصل زانو و ایجاد فشار بیشتر می‌تواند حرکت این عضو را محدود سازد و مانع از خم و صاف کردن آن شود.
  • التهاب: التهاب ساختارهای داخلی و پیرامون زانو ممکن است حرکت دادن آن را با مشکل مواجه سازد. نقرس و آرتروز روماتوئیدی از شایع ترین دلایل التهاب زانو به حساب می‌آیند.
  • اختلال در مسیر حرکت کشکک: اختلال در حرکت کشکک واقع در شیار جلویی زانو ممکن است باعث قفل شدگی کاذب گردد. این عارضه بسیار دردناک است.
  • سندروم پلیکا: اشاره به التهاب غشای پلیکا دارد، پرده‌ای واقع در جداره بافت سینوویال مفصل زانو که ممکن است قفل شدگی کاذب را به همراه داشته باشد.
  • آسیب دیدگی زانو: هر نوع آسیب به ساختارهای زانو بطوریکه درد شدید را به همراه داشته باشد می‌تواند باعث اسپاسم عضلانی گردد و احساسی شبیه به قفل شدن زانو یا کشیدگی رباط به بیمار دست دهد.

درمان زانوی قفل شده


درمان-زانوی-قفل-شده

 

درصورتی که بافت دردآور علت قفل شدگی زانو باشد، آنوقت لازم است راهی برای کنترل درد اتخاذ گردد. معمولا روش‌های درمانی ساده و تسکین دهنده درد مانند یخ درمانی، داروهای ضد التهاب و استراحت موجب فروکش کردن احساس ناراحتی خواهند شد. اگر این راهکارهای ساده موثر واقع نشد، اغلب اوقات تزریق داروی بیهوشی موضعی و کورتیزون می‌تواند به کاهش احساس درد تا جایی که امکان خم کردن مجدد زانو فراهم شود، کمک کند. به ندرت داروهای مسکن جهت تسکین درد ناشی از قفل شدن زانو تجویز می‌گردد و این نوع داروها بدلیل عوارض جانبی و احتمالی آنها می‌بایست با احتیاط مصرف شوند.

خبر خوب این که روش‌های درمانی موثری برای افراد مبتلا به قفل شدگی زانو در دسترس قرار دارند. اگر قادر به خم کردن مفصل زانوی خود نیستید، حتما یک پزشک باید زانوی شما را معاینه کند و منشاء مشکل را تشخیص دهد، یا در صورت نیاز آزمایشاتی را جهت تشخیص علت عارضه انجام دهد. به محض تشخیص علت اصلی عارضه، احتمالا یک برنامه درمانی به منظور بازگرداندن دامنه حرکتی به عضو آسیب دیده در دستور کار پزشک قرار خواهد گرفت.

تزریق کورتیکواستروئید

کورتیکواستروئید

 

تزریق داروهای استروئیدی مانند کورتیزون می‌توانند احساس درد و التهاب را تسکین دهند. تزریق کورتیزون به کاهش التهاب و درد زانو کمک می‌کند. این دارو اغلب با داروهای بیهوشی موضعی تجویز می‌گردند. تزریق داروی بیهوشی موضعی موجب تسکین آنی درد می‌شود و کورتیزون نیز از ویژگی تسکین دهندگی بلند مدت التهاب و متعاقب آن کاهش درد برخوردار است. معمولا داروهای استروئیدی جهت تسکین درد زانو زمانی تجویز می‌شوند که سایر روش‌های درمانی مانند دارودرمانی و فیزیوتراپی موثر واقع نشده باشند. تزریق PRP (پلاسما غنی شده با پلاکت) در درمان قفل شدگی زانو در اثر پارگی منیسک برای بسیاری از بیماران مفید است. اغلب اوقات نتایج مثبتی از این نوع روش درمانی جهت درمان پارگی منیسک مشاهده شده است.

تزریق PRP

تزریق-PRP

 

 تزریق پلاسما غنی شده با پلاکت خونی در ناحیه آسیب دیده یکی از گزینه‌های درمانی غیر جراحی محسوب می‌گردد. پلاکت‌های خونی حاوی فاکتورهای رشد هستند و از اینرو در روند بهبودی سودمند هستند. تزریق پلاسما غنی شده با پلاکت‌های خونی خود بیمار می‌تواند فرآیند بهبودی را تسریع بخشد و اغلب اوقات موجب تحریک و تقویت واکنش طبیعی بدن به یک آسیب دیدگی می‌گردد.

روان کننده‌های مفصل

روان-کننده-های-مفصل

 

تزریق هیالورونیک اسید مانند سین ویسک در تقویت بالشتک زانو و نرم کردن مفصل زانو موثر است. این روش مخصوصا در درمان آرتروز سودمند است. هیالورونیک اسید همچنین به کاهش التهاب کمک می‌کند و در محافظت از باقیمانده غضروف در برابر هر نوع آسیب دیدگی کارساز است. تاثیر کلی این نوع درمان را می‌توان در کاهش زانو درد مشاهده کرد و در نهایت دامنه حرکتی و عملکرد این عضو را بهتر می‌کند.

4 حرکت تمرینی اساسی جهت مقابله با زانو درد

حرکت صدفی از پهلو

حرکت-صدفی-از-پهلو

 

ابتدا از پهلو و به صورت زانوی کمی خمیده و پاشنه‌های همتراز روی سطحی هموار دراز بکشید. دست چپ را زیر سر خود ستون کنید و مستقیم به مقابل نگاه کنید. یک وزنه 2 تا 5 کیلوگرمی را در دست و روی قسمت بیرونی ران راست خود نگه دارید. پاها را مجاور هم قرار داده و عضله شکم را سفت کنید، باسن را تحت فشار قرار داده و تا آنجاکه توان دارید و بدون تکان دادن بدن پای بالایی (زانو به سمت بالا اشاره داشته باشد) را بالا بیاورید. همزمان که باسن را به موقعیت اول باز می‌گردانید، باسن را در حالت فشرده حفظ کنید. این حرکت را در یک ست 15 تایی تکرار کنید و بعد حرکت را از سمت دیگر اجرا کنید.

حرکت پله

حرکت-پله

 

مقابل یک نیمکت یا پلکان محکم (به ارتفاع 15 تا 30 سانتیمتر) بایستید و پای راست را صاف بر بالای آن قرار دهید، و مطمئن شوید پاشنه پا از لبه نیمکت یا سکو بیرون نزده باشد. برای سخت تر کردن تمرین می‌توانید یک وزنه 5 کیلوگرمی را در هر دست نگه دارید یا ارتفاع سکو را افزایش دهید. وزن بدن را بر روی پای راست بیندازید و بدن خود را بالا بکشید؛ انگشت پای چپ باید بالای سکو را لمس کند. به مدت 1 تا 5 ثانیه در این وضعیت بمانید و بیشتر وزن بدن را روی پای راست بیندازید؛ پای چپ را پایین بیاورید و به آرامی روی زمین قرار دهید؛ این حرکت را 8 تا 12 مرتبه در هر ست تکرار کنید و بعد به سراغ پای دیگر بروید.

حرکت پل

حرکت-پل

 

ابتدا از پشت و به صورت زانوی خمیده روی سطحی هموار دراز بکشید و پاها را به اندازه عرض لگن باز کنید. دو دست را در پهلوی بدن قرار دهید. باسن را فشار دهید و به آرامی لگن و کمر را با یک حرکت یکنواخت از زمین بلند کنید. بدن را به آرامی سر جای اول بازگردانید و این حرکت را در هر ست 15 مرتبه تکرار کنید.

کشش پا

کشش-پا

 

ابتدا از پشت روی زمین دراز بکشید طوری که زانو خمیده و کف پا صاف روی زمین باشد. پای چپ را صاف کنید و یک باند، حوله یا کمربند را به دور کف پای چپ حلقه کنید، و انتهای باند را با هر دو دست محکم بگیرید. از باند برای کشیدن پا به سمت قفسه سینه کمک بگیرید، هدف قرار گرفتن کف پا مستقیم بالای لگن است تا کشش لازم به قسمت عقب ران اعمال گردد. بدون تکان دادن زانو پا را صاف نگه دارید، بعد کف پا را خم کرده و باند را تا نقطه‌ای که انگشت پا به سمت کف متمایل شود پایین بکشید تا کشش لازم روی عضله ساق اعمال گردد. کشش را 10 تا 30 ثانیه در این وضعیت حفظ کنید. اگر احساس درد می‌کنید، با خم کردن زانو یا کمی شل کردن پا می‌توانید از شدت کشش بکاهید. این حرکت را 3 تا 5 مرتبه تکرار کنید و بعد تمرین را روی پای دیگر اجرا کنید.

جراحی

آرتروسکوپی به عنوان شایع ترین عمل جراحی زانو شناخته می‌شود. هدف از این جراحی معاینه داخل مفصل زانو و پاکسازی خرده غضروف یا استخوان باقیمانده در مفصل است. این جراحی معمولا در مواقع آسیب دیدگی غضروف مجاور مفصل زانو یا بدلیل پارگی منیسک یا آرتروز انجام می‌شود.

آرتروسکوپی یک جراحی ساده است و علیرغم اجرای آن تحت بیهوشی عمومی معمولا ظرف چند ساعت اتمام می‌پذیرد. بیماران اغلب قادرند بلافاصله بعد از عمل از جای خود بلند شوند، هرچند ممکن است چند روز به چوبدستی نیاز داشته باشند. لازم است برخی نرمش‌های منظم جهت حفظ حرکت صحیح زانو در دستور کار قرار گیرد و می‌توان از یخ درمانی جهت کاهش درد و ورم بعد از جراحی استفاده کرد. می‌توان این جراحی را با منیسکتومی زانو هم اجرا کرد (جایی که قسمتی از غضروف آسیب دیده از زانو خارج می‌گردد).

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است