درمان دررفتگی و بی ثباتی مفصل شانه ناشی از آسیب ورزشی با کورتیزون

درمان دررفتگی و بی ثباتی مفصل شانه ناشی از آسیب ورزشی با کورتیزون

دررفتگی شانه نتیجه نیروی شدیدی است كه استخوان فوقانی بازو را از گودی یا کاسه استخوان کتف خارج‌می‌کند. غالبا این پدیده به هنگام ورزش‌کردن و یا پس از رویدادی مثل سانحه ماشین رخ‌می‌دهد. روند بهبودی دررفتگی شانه شامل درمان، بی‌تحرکی و توانبخشی است. در کل، ممکن‌است روند بهبودی کامل چهار تا شش ماه طول‌بکشد تا فرد بتواند تمام فعالیت‌های عادی را از سربگیرید.

اگر شانه خود را به سمت بالا و عقب بچرخانید، ممکن است که باعث خارج‌شدن آن از کاسه کتف‌ شوید. این دررفتگی شانه هم دردناک و هم فلج‌کننده است.غالبا دررفتگی شانه می‌تواند بر اثر افتادن فرد از بلندی و یا برخورد با شخص یا جسم دیگری (هر دو مورد در حین انجام بسیاری از ورزش‌ها رخ‌می‌دهد) رخ‌دهد.

دکتر محمد پیریایی، متخصص درد و بیماری‌های مفاصل، با سالها تجربه و تخصص در زمینه درمان مشکلات مفصلی آماده ارائه کمک به شما می‌باشد. لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره تماس حاصل‌فرمایید.

آناتومی مربوطه


گلنوئید گودی کاسه اسکاپولا است. شکل آن بدان معنی است که پشتیبانی استخوانی محدودی از مفصل ارائه‌می‌دهد. گلنوئید توسط لابروم غضروفی به کمک حمایت اضافی از کپسول مفصلی، رباط‌های مجاور و عضلات گرداننده شانه یا روتاتورکاف تقویت‌می‌شود. لابروم، کپسول و رباط‌ها در بیماران جوان‌ قوی‌تر هستند.

تعریف دقیق دررفتگی شانه چیست؟ 


دررفتگی شانه زمانی اتفاق‌می‌افتد که سر استخوان عضله (هومروس) در قسمت فوقانی بازو که توپ نامیده‌می‌شود، از گودی تیغه شانه خارج‌شود. گاهی‌اوقات تنها قسمتی از توپ یا سوکت بیرون‌می‌آید و منجر به دررفتگی شانه بصورت ناقص می‌شود که بدان نیمه دررفتگی می‌گویند. به طور معمول، هر یک از این شرایط، نتیجه یک تروما، آسیب ورزشی یا افتادن از بلندی است. علائم و نشانه‌های ناشی از دررفتگی شانه شامل بدشکلی قابل‌مشاهده در مفصل، درد شدید، تورم، کبودی و عدم‌توانایی در حرکت‌دادن شانه است.

در دررفتگی شانه، عضله هومروس از گلنوئید اسکاپولا در مفصل گلنوهومرال از هم جدا‌می‌شوند .

انواع دررفتگی شانه 


انواع دررفتگی شانه

معمولا دررفتگی‌های شانه بر اساس جهت خار‌ج‌شدن عضله هوموروس از مفصل دسته‌بندی می‌شوند:

  • ‌دررفتگی قدامی
    • دررفتگی زیر کوراکوئیدی (اکثر دررفتگی را شامل‌می‌شود)
    • زیر گلنوئیدی
    • زیر کلاویکولار (ترقوه) (بسیار نادر)
  • دررفتگی خلفی
    • تحتانی (شکستگی توبروزيتی بزرگ هومـروس)

علل دررفتگی شانه چیست؟ 

علل دررفتگی شانه چیست؟

شانه به طرز استثنایی متحرک است و ثبات خود را فدای افزایش عملکرد خود می‌کند. گلنوئید کم عمق، رباطهای گلنوهومرال نسبتا ضعیف و کپسول اضافی آن را به طرز خاصی در معرض دررفتگی قرارمی‌دهند. در واقع، شانه شایع‌ترین مفصل بزرگی است که دچار دررفتگی می‌شود؛ و می‌توان گفت که شایع‌ترین مفصل دررفته در بدن است. تقریبا نیمی از دررفتگی‌های مفصلی در بخشهای اورژانس دیده‌می‌شود.

تقریبا دررفتگی شانه به‌طرز خاصی در اثر تروما یا ضربه رخ‌می‌دهد. هنگامی‌ که شانه از جای خود دورشده و به سمت بیرون می‌چرخد در واقع در ضعف‌ترین و آسیب‌پذیرترین موقعیت قرارمی‌گیرد. آسیبهای ورزشی و تصادفات جاده‌ای از جمله علل شایع این مشکل هستند. احتمال بروز دررفتگی شانه در بین بیمارانی که قبلا در ناحیه شانه آسیب‌دیدگی داشته‌اند و البته بخصوص در افرادی که قبلا دچار دررفتگی شانه شده‌اند بیشتر از سایر افراد است. فرآیند دررفتگی شانه بشدت برای لابروم، کپسول مفصلی،رباط‌ها و عضلات حامی مخرب و زیان‌آور است. این امر به ویژه در دررفتگی قدام صدق‌می‌کند چراکه در درفتگی قدامی احتمال آسیب‌دیدگی کپسول قدام، لابروم قدامی یا تاندون عضله دو سر بازویی در شانه یا ترکیبی از همه آنها وجوددارد.

دررفتگی شانه معمولا در چه افرادی اتفاق‌می‌افتد؟


توزیع جنسیتی دونمایی است و بروز دررفتگی شانه بستگی به سن بیمار دارد. مردان اکثر بیماران جوان دچار دررفتگی شانه را تشکیل‌می‌دهند و در اغلب اوقات آسیب ناشی از این قضیه مربوط به آسیبهای ورزشی می‌باشد:

  • افراد جوان: ۲۰ الی ۳۰ ساله ( نسبت مردان به زنان ۹ به ۱ است)
  • افراد مسن: ۶۰ تا ۸۰ ساله (نسبت زنان به مردان ۳ به ۱ است)

چه زمانی احتمال وقوع دررفتگی شانه وجوددارد؟


افرادی که دچار درفتگی شانه می‌شوند در واقع با درد شدید و محدودیت حرکتی در قسمت شانه مواجه‌می‌شوند. اکثر افراد بعد از یک ضربه یا آسیب مانند آسیب ورزشی، حمله بدنی، حمله بیماری‌های همچون صرع و نهایتا افتادن یا سقوط دچار دررفتگی شانه می‌شوند. تشخیص اینکه دررفتگی از نوع حاد است یا مزمن و یا بازگشتی بسیار حائز اهمیت است.

تشخیص دررفتگی مفصل شانه 


یک سری از عکسبرداری اشعه ایکس از شانه تقریبا در همه موارد تشخیصی کافی است البته در اغلب مواقع جهت ارزیابی وجود شکستگی‌های ظریف در لبه گلنوئید یا آسیب‌های لیگاماتومی  تاندونوس نیاز به سی‌تی‌اسکن و ام‌آر‌آی است.

رادیوگرافی ساده

معمولا تشخیص دررفتگی‌های قدامي و تحتانی ساده است. در این دررفتگی‌ها سراستخوان و  وضعيت حفره گلنوئيد، غير‌متقابل است. وقتی که سر استخوان بازو از حفره گلنوئید خارج‌شده و به سمت جلو حرکت‌کند دررفتگی قدامی رخ‌داده است.

  • تشخیص دررفتگی خلفی از طریق تنها  بررسی AP  دشواراست (زیرا ممکن‌است در شرایط بررسی ثانویه ضربه به دست‌آید) زیرا در این دررفتگی سر استخوان به طور مستقیم به عقب حرکت‌می‌کند و ممکن‌است حتی در این حالت هم هماهنگی حفظ شود (حداقل در نگاه اول )
  • امکان شناسایی همه ناهنجاری‌ها  بر روی دید T-scapular Y  راحت است. هنگامی که سر استخوان به طور طبیعی تراز شده است، پرتوی بر مرکز Y شکل‌گرفته توسط کوراکوئید، تیغه کتف و ستون فقرات (آکرومیون) تابش‌داده‌ می‌شود.

علاوه بر گزارش وجود دررفتگی، باید تعدادی از مشخصه‌ها و یافته‌های مرتبط با آن مورد بررسی و نظر قرار‌گیرد که عبارتند از:

  • جهت دررفتگی
  • شکستگی‌ها یا آسیبهای مرتبط با آن؛
    • ضایعات هیل سچ؛
    • ضایعه بانکارت؛
    • شکستگی  پروگزیمال سر استخوان ؛
    • شکستگی کلاویکولار؛
    • پاره‌گی مفصل آکرومیوکلئوویکولار؛
    • شکستگی اکرومیال
  • همچنین مهم است که به یاد‌ داشته باشید که دنده‌ها و بخشی از ریه‌ها و مدیاستین موجود در عکس را جهت یافتن یافته‌های غیرمنتظره بررسی‌کنید. ساختارهای بافت نرم که ممکن‌است آسیب‌ دیده باشند، به ویژه پلاکت عصبی عضلانی دچار در رفتگی را مد نظر داشته‌ باشید.

درمان و تشخیص در رفتگی مفصل شانه 


درمان و تشخیص دررفتگی مفصل شانه

تنها گزینه درمان برای دررفتگی شانه، جاانداختن سریع آن است. معمولا این کار در بخش اورژانس پس از تزریق آرام‌بخش و بیحسی مناسب انجام‌می‌گیرد. تعدادی از تکنیک‌ها وجوددارند که می‌توان از آنها برای جاانداختن شانه استفاده‌کرد.  سهولت جا انداختن شانه بستگی به سن و هیکل بیمار (جا انداختن شانه افراد جوان و سنگین به مراتب سخت‌تر از سایر افراد است) و مدت زمان گذشته از دررفتگی مفصل دارد. در واقع هرچه مدت زمان بیشتری از دررفتگی مفصل شانه گذشته باشد جاانداختن آن هم دشوارتر است. از آنجایی که پس از دررفتگی مفصل شانه فرد باید استراحت‌ کند لذا در واقع نیاز به بی‌حرکت نگه‌داشتن شانه نیز  وجود دارد بطوری که  افراد جوان(کمتر از 30 سال که به کرات دچار دررفتگی مفصل شانه می‌شوند) به 3 هفته  و بیماران مسن به 7 الی10 روز استراحت نیاز دارند. در طول این مدت فرد باید حرکت فعال و بصورت ملایم و آرام داشته‌ باشد تا دامنه حركت وی حفظ‌شود. به عنوان یک قاعده کلی، هرچه مدت زمان دررفتگی مفصل شانه کمتر باشد، عوارض ناشی از آن (اندازه ضایعه هیل ساها، سازش عصبی عضلانی و غیره)  نیز کمتر خواهد بود است. ممکن‌است که از آرتروسکوپی زودهنگام، ترمیم لابرال و جراحی دیبریدمنت از استفاده، به ویژه در بیماران جوان مبتلا به دررفتگی قدامی که در آن میزان عود دررفتگی بسیار بالا (تا 85٪) است نیز استفاده‌شود.

استراحت 

استراحت

هرچند که به ندرت پیش‌می‌آید که فرد با استراحت‌کردن به بهبودی و سلامت کامل دست‌یابد اما همیشه از آن بعنوان گزینه اول یاد‌می‌شود. این روش یک روش کاملا غیرتهاجمی برای آرنج تنیس‌باز است و اغلب همراه با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و بریس‌های طبی مورد استفاده قرارمی‌گیرد. برخی از دوره‌های استراحتی برای بیماران شانه شاک ویو تراپی، یک رویکرد بسیار رایج در مورد بیشتر صدمات مزمن مفصلی، ضروری است. استراحت نسبی صرفا به معنای بکارگیری کمتر قسمت آسیب‌دیده است و اغلب همراه با بریس طبی و اسپلینت می‌باشد.

استفاده از کمپرس، اسپلینت و بریس 

استفاده از کمپرس، اسپلینت و بریس

این گزینه‌های غیر تهاجمی برای درمان دررفتگی مفصل شانه نیز بسیار رایج هستند. یکی دیگر از گزینه‌های معقول استفاده از بریس است اما در واقعیت شواهد بسیار کمی در مورد کارآمدی بریس یا اسپلینت‌ها وجوددارد  و استفاده از بریس در مفصل شانه بسیار دشوار است. در مجموع این گزینه درمانی گزینه‌ی مناسبی برای استفاده بلند‌مدت نیست. معمولا بیماران مبتلا به درد شانه شاک ویو تراپی از  بریس بعنوان بخشی از برنامه‌های مراقبتی‌ درمانی استفاده‌نمی‌کنند.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی

 

NSAID خلاصه‌شده داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی است. این داروهای رایج و بدون‌نسخه شامل ایبوپروفین، آسپرین و ناپروکسن سدیم می‌شود. تیلنول از لحاظ تخصصی جزئ داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی محسوب‌نمی‌شود چرا که باعث از بین‌رفتن التهاب نمی‌شود لذا  از آن بعنوان اولین گزینه درمانی برای آسیب‌ شانه استفاده‌نمی‌شود. همچنین توجه‌داشته باشید که داروهایی مانند سلبرکس و Duexis جزء داروهای تجویزی NSAID هستند. به عنوان گزینه اول درمانی، تقریبا بیماران مبتلا به درد شانه برای یک دوره از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مصرف‌می‌کنند. توجه‌داشته باشید که NSAID ها بدون عوارض‌جانبی نیستند  بلکه شایع‌ترین عوارض مصرف آنها، مشکلات معده و یا حتی از خونریزی معده است. علاوه بر این، شواهدی وجود دارد که نشان‌می‌دهد استفاده طولانی مدت از NSAID ممکن‌است مانع بهبودی شود.

تزریق کورتیزون

تزریق کورتیزون

تزریق کورتیزون برای آسیب‌های شانه، علیرغم استفاده گسترده آن، بحث برانگیز است، به‌ویژه که استفاده طولانی‌مدت از آن جای سوال‌ دارد و تایید‌نمی‌شود. کورتیزون استروئیدی است که به عنوان یک ضد التهاب قوی مورد استفاده‌ قرار‌می‌گیرد و همیشه از طریق نسخه به بیمار ارائه‌می‌شود. سوء استفاده از استروئید‌ها توسط وزنه‌برداران و ورزشکاران کاملا متفاوت از این قضیه است و از آن بعنوان استروئید آنابولیک یادمی‌شود. هرچند که به نظر می‌رسد تزریق کورتیزون در بسیاری از بیماران منجر به تسکین درد در کوتاه‌مدت می‌شود اما بهتراست که بدانید تزریق آن عوارض‌جانبی زیادی نیز به همراه دارد. این یک واقعیت ثابت شده است که تزریق استروئیدها، به ویژه بعد از چند تزریق، مانع بهبودی‌ می‌شود. همچنین به طور کلی پذیرفته‌شده است که استفاده از کورتیزون در درازمدت باعث تضعیف‌شدن بافت و احتمالا پارگی تاندون می‌شود. پزشکان تزریق کورتیزون بعنوان اول گزینه درمانی در بیماران شانه که از شاک ویو تراپی استفاده‌می‌کنند را توصیه‌‌نمی‌کنند.

پرولوتراپی (اسکلروتراپی)


پرولوتراپی (اسکلروتراپی)

 

پرولوتراپی یا اسکلروتراپی طوری طراحی‌شده‌اند که جهت تحریک بهبودی، تاندون‌ها و رباط‌های آسیب‌دیده را اندکی تحریک‌می‌کنند. پرولوتراپی یک شیوه‌درمانی آزمایشاهی است و تحت‌پوشش بیمه قرارندارد.

فیزیوتراپی 

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی می‌تواند در درمان شایع‌ترین آسیب‌های شانه موثر باشد اما همیشه کارساز نخواهد بود و نتایج درازمدت آن جای تامل دارد. لازم به ذکر است که همیشه قبل از استفاده از عمل جراحی، گذراندن یک دوره فیزیوتراپی ضروری است و از عمل جراحی بعنوان آخرین راهکار استفاده‌می‌شود. گاهی‌اوقات پزشک بیماران دچار دررفتگی شانه که از شاک ویو تراپی استفاده‌می‌کنند را بسته به شرایطشان به فیزیوتراپیست ارجاع‌می‌دهد.

کار درمانی

کار درمانی

کار درمانی مشترکات زیادی با فیزیوتراپی دارد. کار درمانی بسیار شبیه به فیزیوتراپی است و همانند آن بر مبنای حرکات تمرینی و ورزشی است. این نوع ورزش بر انواع حرکات تکراری شایع در کارهای فیزیکی مانندکار ساختمانی و معاملات متمرکز است. ثابت‌شده است که هم فیزیوتراپی و هم کار درمانی در بعضی از موارد موثر هستند. همانند فیزیوتراپی، به بسیاری از بیماران مبتلا به کرانبری شاک ویو تراپی شانه درمان توصیه‌می‌شود که یک دوره کار درمانی را بگذراند.

شاک‌ ویو تراپی

شاک‌ ویو تراپی

درمان اضطراب با امواج شوک یا همان شاک‌ ویو تراپی (ESWT) یک روش غیرتهاجمی است که امواج آکوستیک (صدا) با انرژی بالا را به یک قسمت موردنظر  می‌فرستد تا بیماری‌های مختلف عضلانی اسکلتی، از جمله تاندونیت شانه را درمان‌کند.

حرکات کششی 

حرکات کششی

حرکات کششی نیز یک شیوه‌ی درمانی معمول است که توسط فیزیوتراپیست مورد استفاده قرارمی‌گیرد. تقریبا هر بیمار توانایی تحمل حرکات کششی را دارد و به محض اینکه این حرکات توسط فیزیوتراپیست آموزش‌داده‌شدند فرد می‌تواند آنها را به تنهایی و در منزل نیز انجام‌دهد. یک برنامه تمرینات کششی علاوه بر خودمراقبتی در خانه، به نظم و انظباط و انجام مستمر حرکات نیز نیاز دارد. به طور کلی، انجام حرکات کششی یک مکمل خوب برای هرگونه شیوه ی درمانی بیماری آرنج تنیس‌باز است و اکثر بیماران مبتلا به درد شانه‌ای علاوه بر شاک‌ ویو تراپی از حرکات کششی نیز استفاده‌می‌کنند.

کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است .

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است